تحليلي بر رابطه متقابل كاربري زمين و حمل ونقل شهري

در دو دهه اخير، نگاه برنامه ريزان شهري براي كاهش تراكم ترافيكي و عوارض ناشي از آن به‌سوي آن دسته از الگوهاي توسعه شهري جلب شد كه قادرند با نزديك ساختن كانون‌هاي فعاليت به يكديگر از حجم تقاضا براي سفر بكاهند. لذا بخشي از كاهش حجم تقاضا از مجراي اعمال سياست‌هاي كاربري زمين قابل حصول است زيرا كاربري زمين توليدكننده تقاضاي سفر و دسترسي است. از طرفي حمل‌ونقل پيوند بين انواع مختلف كاربري‌هاي زمين است. مفهوم دسترسي به‌عنوان هدف نهايي حمل‌ونقل، يك مفهوم كليدي براي فهم چگونگي رابطه بين حمل‌ونقل و كاربري زمين و همچنين مجموع اثرات آن‌ها بر يكديگر هست. بااين حال عدم شناخت صحيح ماهيت ارتباط حمل و نقل و كاربري زمين و درنتيجه بي توجهي به اصول موردنظر آنها در تدوين ضوابط شهري، يكي از مهمترين چالش هاي پيش روي مديريت و برنامه ريزي شهري است. اين نوشتار با بهره گيري از روش مطالعه اسنادي ابتدا با معرفي اجمالي مفاهيم حمل و نقل و كاربري زمين، به شناسايي ارتباط متقابل آنها پرداخته و سپس به چالش هاي اين بحث در نظام برنامه ريزي و مديريت شهري ايران پرداخته است. ازاين‌رو نتايج تحقيق حاضر نشان مي‌دهد كه دو مقوله حمل‌ونقل و كاربري زمين كه از عناصر يك سيستم شهري محسوب مي‌شوند، همواره در ارتباط با يكديگر بوده‌اند و در حقيقت دوروي يك سكه‌اند بطوريكه اقدامات مداخله‌اي در هريك بر ديگري تأثير گذاشته يا مي‌تواند در جهت دست‌يابي به برخي اهداف در ديگري مورداستفاده قرار گيرد كه يكپارچه‌سازي آن‌ها براي ايجاد محيطي مناسب و در راستاي توسعه پايدار ضروري مي باشد. از چالش هاي اين نگاه در ايران ميتوان به وجود مديريت بخشي به حمل و نقل و كاربري و عدم توجه به يكپارچه سازي آنها مي باشد.