نقش معاني و مفاهيم در سازماندهي شهرهاي ايراني اسلامي

مقاله حاضر به روش تحليلي توصيفي نگارش شده است و بر آنچه در دو منبع اصلي شريعت اسلامي يعني قرآن و سنت پيامبر صريحاً بيانگر دين است، بسيار متكي مي باشد. كالبد شهرهاي اسلامي توسط انسان (فضا فكر) و با رفتار اسلامي ( علم و اخلاق اسلامي) كه تبيين كننده ارتباط انسان با جهان خارج (اعم از جامعه و محيط مصنوعي و طبيعت) منجر به ايجاد فضايي و محيطي مي شود كه در عين حال كه از اصول اسلامي نشات گرفته اند، به اين اصول اشاره دارند و انسان را در مسلمان زيستن كمك مي كند. نحوه شكل گيري و مكان يابي عناصر و بخش هاي مهم شهر و رابطه آنها با يكديگر تحت تاثير عوامل متعدد مانند عوامل طبيعي، عوامل اقتصادي، اجتماعي، عوامل اداري، نظامي و هم چنين خصوصيات و نيازهاي فضايي و رابطه ان با ساير فعاليت ها قرار داشته است. چگونگي توزيع فضايي فعاليت ها و عناصر كالبدي در حالت مطلوب نبايد تنها پاسخگو نيازها و خواسته هاي آني شهروندان باشد. بلكه بايد امكانات و زمينه هاي كافي براي تامين نيازها و خواسته هاي نويني كه در اثر توسعه شهر پديد مي آيد را داشته باشد.