بررسي دگرديسي روايي در رمان سمفوني مردگان» (بر اساس نظريۀ تودوروف)

روايت بازگو كردن متوالي حوادث و وقايع داستان است كه ضرورتاً از سوي راوي و در چارچوب ساختاري مشخّص و معمولاً يكنواخت به انجام مي¬رسد، امّا گاهي، روايت و ديگر عناصر و مؤلّفه¬هاي آن، دچار انواع دگرگوني و دگرديسي مي¬شوند.براساس نظريۀ تودوروف،دگرديسي درروايت عبارت از دگرگوني بنياديني است كه در كاركردهاي كلّي و متعارف آن بنابر نظريۀ ولاديمير پراپ، روي مي¬دهد و روايت را در سطح بررسي خبر و با توجّه به همۀ پيش¬انگاره¬هاي آن، دستخوش دگرديسي مي¬كند. ما در مقاله حاضر بر آن هستيم تا دگرديسي¬هاي مورد نظر تودوروف رادر رمان سمفوني مردگان اثر عباس معروفي تحليل و بررسي كنيم. لذا بامقدمّاتي دربارۀ روايت و روايت شناسي، به روشي توصيفي- تحليلي شيوۀ روايت اين رمان را بررسي كرده، سپس كاركردهاي ساختار روايي آن را تشخيص مي¬دهيم تا با تأمّل در جزئيّات بحث،دريابيم كه اوّلاً روايت در اين رمان يكنواخت نيست و با دگرگوني و دگرديسي¬ روايي همراه است، ثانياً دگرديسي¬هاي موجود در اين روايت، بر دو نوع ساده و مركّب است. ثالثاً هر يك از دگرديسي¬هاي ساده و مركّب،داراي انواعي فرعي هستند و رابعاً عامل پيچيدگي روايت اين رمان، كثرت كاركردها و جزئيّات حوادث نيست، بلكه پيچيدگي و تعليق، حاصل دگرديسي¬هاي به وجود آمده-است.