بررسي معيارهاي استفاده كارآمد از منابع آب در كشاورزي، كارايي مصرف و بهره‌وري

از نمايه‌هاي مهم در تعيين كارايي استفاده از آب در توليد محصولات كشاورزي، شاخص كارايي مصرف آب مي‌باشد. با محدود شدن منابع آبي و اثرات تغيير اقليم، مصرف آب در بخش كشاورزي به عنوان مصرف‌كننده اصلي منابع آب بايد كنترل شود. هدف از اين مقاله، بررسي مطالعات انجام شده در زمينه كارايي مصرف آب در بخش كشاورزي كشور است. در اين خصوص مقالات زيادي بررسي شده و ماحصل آنها بصورت محتواي مقايسه شده‌اند. در اين راستا، شاخص بهره‌وري آب به‌عنوان يكي از اين مؤلفه‌ها در چند سال اخير در برنامه‌ريزي هاي ملي مورد توجه قرار گرفته است. بررسي مطالعات نشان مي‌دهد بهره‌وري آب در كشاورزي، عملكرد درآمد اقتصادي، شرايط اجتماعي، توليد كالري، پروتئين و... را به ازاي واحد آب به كار رفته بيان مي‌كنند و در جايي كه تنها، شاخص عملكرد به ازاي تبخير و تعرق گياه مد نظر است، كارايي مصرف آب مطرح مي‌شود. در منابع علمي اين شاخص در مقياس‌هاي مديريتي گياه، مزرعه، شبكه آبياري و يا حوضه آبريز تعريف و بررسي شده است. گياه به تنهايي نقش مهمي در استفاده بهينه از آب و افزايش كارايي مصرف آب كشاورزي دارد. مقاومت گياه به تنش‌هاي محيطي (نظير كم‌آبي، شوري، گرما و غيره) و ساير عوامل فيزيولوژيكي گياهي تأثيرگذار بر توليد زيست توده و عملكرد نهايي به ازاي واحد آب مصرفي، تماما مي‌توانند بر كارايي مصرف آب در مقياس گياه تأثيرگذار باشند. در نتيجه مهمترين فاكتور در بالا بردن كارايي مصرف آب گياه، مديريت زراعي بوده و مهارت و دانش فني كشاورز نقش كليدي در اين زمينه ايفا مي‌نمايد