پيش بيني لرزش زمين به وسيله الگوريتم كرم شبتاب

لرزش زمين يكي از پيامدهاي نامناسب حاصل از عمليات آتشباري است، كه حدود 40درصد انرژي انفجار را به خود اختصاص ميدهد. از جمله آثار ناشي از بروز لرزش زمين ميتوان به تخريب سازههاي سطحي، از بين رفتن سطح آزاد در پلههاي بعدي انفجار و هدر رفتن انرژي اشاره كرد. بمنظور كنترل اين پديده مخرب، لازم است تا در گام اول مقدار آن پيشبيني شود. با توجه به تعدد پارامترهاي اثرگذار بر لرزش زمين، تخمين آن با استفاده از روشهاي كلاسيك امكانپذير نيست. براي حل اين مشكل ميتوان از الگوريتمهاي هوشمند نظير الگوريتم كرم شبتاب استفاده كرد. در مقاله حاضر با استفاده از الگوريتم كرم شبتاب لرزش زمين ناشي از انفجار در معدن مس سرچشمه برآورد شده است. براي نيل به اين هدف تعداد 112داده از انفجارهاي گوناگون در اين معدن جمعآوري شد. سپس با استفاده از الگوريتم كرم شبتاب يك رابطه رياضياتي براي تخمين لرزش زمين پيشنهاد داده شد. مقايسه نتايج بدست آمده از مدل پيشنهادي و نتايج مدلهاي كلاسيك نشان ميدهد كه رابطه ارائه شده با مجذور ميانگين مربعات خطاي 3/88و ضريب همبستگي 0/691مقادير نزديكتري به واقعيت ارائه ميدهد.