نقش انوار سهيلي در بازآفريني حكايت‌هاي كليله و دمنه به اروپايي

در ميان نثرهاي فنّي و هنري، كليله و دمنه اين تشخّص را داشته‌است كه از ديرباز، به واسطۀ تحريرها و ترجمه‌هاي منظوم و منثوري كه نو به نو از آن شده‌است، هماره در متن ادبيات ايران جاري باشد. در ميان اين ترجمه‌ها و تحريرها، خاصّه روايت‌هاي منثور نصرالله منشي و واعظ كاشفي از اين كتاب، زبانزد واقع شده‌اند. اوّلي به دليل وجوه ممتاز ادبي و دومي به دليل نقشي كه داشته‌است در پاي بيرون گذاشتن كليله و دمنه از محدودۀ جغرافياي فرهنگي- ادبي ايران و آشنايي اروپاييان با آن؛ به نحوي كه تقريباً همزمان با برگشتن انوار سهيلي از فارسي به فرانسوي، ژان دو لافونتن، يكي از چهره‎هاي نام‌آشناي كلاسيسم فرانسوي، به مقتضاي علقه و علاقۀ خود به تمثيل‌سازي و فابل‌پردازي، تحت تأثير جاذبه‌هاي روايي و حكمي حكايت‌هاي انوار سهيلي، افسانه‌هاي خود را مي‌آفريند و علاوه بر پيش چشم داشتن متون فارسي ديگري از قبيل گلستان سعدي، تعدادي از حكايت‎هاي انوار سهيلي را نيز بازآفريني مي‌كند. اين جستار ضمن درنگي بر تأثيرپذيري‌هاي لافونتن از انوار سهيلي، در صدد تبيين سهم اين اثر در فرايند انتقال حكايت‌هاي كليله و دمنه به اروپا، تأثيرپذيري از آن‌ها و بازآفريني‌شان است.