بررسي تغييرپذيري حركتي با استفاده از روش ديناميك غيرخطي در اجراي پرش ارتفاع به دنبال چهار هفته برنامه تمريني در مردان جوان فعال

مقدمه: محاسبه تغييرپذيري به عنوان يك ويژگي مهم سيستم حركتي انسان با استفاده از روشهاي غير خطي در شناخت پيچيدگي‌هاي مهارت ورزشي و شناسايي رفتار سيستم حركتي جهت اجراي پايدار مهارت ورزشي به دنبال تمرين كمك مي‌كند. شرايط پيچيده‌ رفتار حركت انسان كه با استفاده از روشهاي خطي قابل اندازه گيري نيست، با استفاده از روشهاي غيرخطي مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد (1). اجراي با ثبات و پايدار مهارت ورزشي بويژه در مهارتهايي كه نياز به تكرار آن است مهم مي‌باشد. پايداري ديناميك موضعي با استفاده از روش غير خطي نماي لياپانوف محاسبه مي‌شود. محاسبه نماي لياپانوف سري‌هاي زماني پارامترهاي بيومكانيكي در اجراي تكراري پرش عمودي مي‌تواند به شناسايي پايداري در اجراي اين مهارت كه مورد نياز بسياري از رشته‌هاي ورزشي است كمك نمايد. بررسي پيچيدگي سيستم حركتي در مهارت ورزشي پرش ارتفاع به دنبال تمرين با استفاده از روش ديناميك غيرخطي به درك بهتر بيومكانيك پرش عمودي و همچنين تاثير تمرين بر اين پيچيدگي كمك مي‌كند(2). روششناسي: 20 مرد جوان فعال كه حداقل سه جلسه در هفته برنامه تمرين ورزشي داشتند، به صورت تصادفي در دسترس انتخاب و به دو گروه تمرين (10 نفر) (سن 47/1± 20/21 سال، قد 06/0±70/1 متر و وزن 92/10± 21/65 كيلوگرم) و گروه كنترل (10 نفر) (سن 94/0± 00/20 سال، قد 06/0±79/1 متر و وزن 29/10± 76/69 كيلوگرم) تقسيم شدند. داده‌هاي كينماتيكي مفصل زانو و ران در اجراي حركت حداكثر پرش عمودي با استفاده از دوربين با فركانس نمونه برداري 50 هرتز ثبت شد. داده‌هاي كينماتيكي 15 پرش حداكثر در پيش آزمون ثبت گرديد. سپس آزمودني‌ها 12 جلسه در برنامه تمريني منتخب شركت كردند و پس از اتمام تمرين همانند پيش آزمون داده‌هاي كينماتيكي در هنگام اجراي پرش عمودي ثبت گرديد. با استفاده از روش غيرخطي نماي لياپانوف، پايداري ديناميك موضعي سري هاي زماني اطلاعات كينماتيكي به عنوان شاخص تغييرپذيري محاسبه گرديد. از آزمون تحليل واريانس چند متغيري جهت بررسي پايداري ديناميك موضعي زانو و ران به دنبال تمرين در سطح معني داري (05/0 ≥ α) استفاده شد. نتايج: نتايج آماري نشان داد كه اختلاف معني‌داري در پايداري موضعي ديناميك زانو بين گروه كنترل و تمرين وجود دارد(000/0=p). در صورتي كه از نظر آماري اختلاف معني‌داري در پايداري موضعي ديناميك مفصل ران بين گروه كنترل و تمرين مشاهده نشد(104/0=p). بحث و نتيجهگيري: نتايج اين مطالعه نشان داد كه بطور كلي تمرين باعث بهبود پايداري موضعي مي‌گردد. از طرف ديگر نتايج نشان دهنده بهبود پايداري بيشتر در مفصل زانو به دنبال تمرين مي باشد. با توجه به اينكه پايداري ديناميك موضعي نشان دهنده رفتار يك سيستم در پاسخ به اغتشاشات خيلي كوچك تعريف مي‌شود، مي توان نتيجه گرفت كه به دنبال تمرين اين موضوع در مفصل زانو در مقايسه با مفصل ران بيشتر تحت تاثير قرار مي‌گيرد.