اثر تمرين در آب بر نيروهاي عكس العمل سطح حين راه رفتن در بيماران مبتلا به مولتيپل اسكلروزيس با دو نوع علائم كلينيكي متفاوت

مقدمه: مولتيپل اسكلروزيس (MS) رايج‌ترين اختلال مزمن التهابي سيستم عصبي مركزي در بزرگسالان جوان است. اين بيماري باعث طيف وسيعي از علائم مي‌شود كه بستگي به محل و خصوصيات پاتولوژي سيستم عصبي مركزي دارد(1). بنابراين درمان‌هاي ورزشي بايستي بر اساس علائم بيماران طراحي شوند. هدف از اين تحقيق بررسي اثر تمرين در آب بر نيروهاي عكس‌العمل سطح حين راه رفتن در بيماران مبتلا به MS با دو نوع علائم كلينيكي متفاوت (علائم آتاكسي و اسپاستيك) با شدت ناتواني بالا (4EDSS≥) بود. روش شناسي: 11 زن سالم و 21 آزمودني زن مبتلا به MS در اين مطالعه شركت نمودند. بيماران MS از طريق ارزيابي-هاي كلينيكي باModified Ashworth Scale و Brief Ataxia Rating Scale به‌ترتيب براي تعيين ميزان اسپاستيسيتي و آتاكسي به دو گروه با علائم آتاكسي (11=n) و اسپاستيك (10=n) طبقه‌بندي شدند. با استفاده از يك سيستم تحليل حركتيQualysis (100 Hz) با هفت دوربين (38 ماركر) و يك صفحه نيروي كيستلر(100 Hz)، پارامترهاي مرتبط با نيروي عكس‌العمل زمين در يك سيكل كامل راه رفتن در سمت درگير و غير درگير اندازه‌گيري شد. هر آزمودني پنج بار مسير 8 متري را مي‌پيمود. بيماران در يك برنامه ورزش در آب (سه جلسه در هفته به مدت دو ماه) شركت نمودند. تمام ارزيابي‌ها در بعد از تمرين تكرار شد. از آزمون‌هاي آماري Shapiro-wilk، تي زوجي، ANOVAs (repeated measure) با (05/0 P) استفاده شد. نتايج: نيروهاي عكس‌العمل عمودي سطح Fz2 (دره) و Fz3 (قله دوم)، نيروهاي برشي قدامي و برشي خلفي عكس‌العمل سطح در هر دو گروه از بيماران نسبت به افراد سالم كمتر بود (001/0 P). عملكرد گروه آتاكسي ضعيف‌تر از گروه اسپاستيك بود (01/0 P). تمرينات ورزش در آب باعث بهبود معنادار در تمام نيروهاي عكس العمل زمين شد (01/0 P) ولي هنوز در بعد از ورزش، نيروي Fz3 و نيروي برشي قدامي عكس‌العمل سطح (جلوبرنده) هر دو گروه از بيماران با افراد سالم تفاوت معنادار داشت (02/0 P). بحث و نتيجه گيري: كاهش نيروهاي عكس‌العمل زمين حين راه رفتن در اين بيماران به‌ويژه بيماران آتاكسي ناشي از نوعي انطباق سيستم عصبي ـ ‌عضلاني براي جبران ضعف تعادل مي‌باشد(2). تمرين در محيط آبي، به علت نيروهاي مقاوم در آب، باعث افزايش قدرت عضلاني مي‌شود و بالطبع باعث افزايش نيروهاي عكس‌العمل سطح حين راه رفتن در اين بيماران شد كه نشان دهنده اطمينان در راه رفتن مي‌باشد، ولي هنوز اين تفاوت‌ها در بعد از تمرين بين بيماران با افراد سالم مشهود بود. اين بيماران، به دوره‌هاي توانبخشي طولاني مدت يا به عبارتي مادام العمر در كنار دارو درماني نياز دارند.