حدود و مصاديق توحيد وشرك در انديشه جريان هاي سلفي- تكفيري

اعتقاد به خداوند مهمترين محور و مولفه اساسي همه‌ي اديان به‌ويژه اديان آسماني و ابراهيمي است كه بر وحدت و يكتايي خداوند تاكيد دارند و معتقد به آفريدگار جهان يعني خداوند هستند. در برخي از اديان اعتقاد به خداوند به جاي عنوان خدا به امر تعالي ، امر مقدس ، نيروانا و مانا و در مبحث دين پژوهي از اين اصل به اصل توحيد تعبير گرديده است.1 در شناخت معنا و مفهوم كلمه توحيد و در معناشناسي آن توحيد از مصدر فعل وَحَّد به معناي انفراد، يكي بودن، يكي دانستن و از غير مبرا كردن است و از آن به عنوان مشرب عالي در مقابل چندگانگي و يا دوگانگي ياد مي‌گردد و اين اصل عامل وحدت و پيوند اديان آسماني است.2 واحديت مقامي است كه همه‌ي اديان و شرايع ابراهيمي در مورد توحيد به آن رسيده‌اند و براي سلامت از هرگونه شركي بايستي توحيد را با همه‌ي ابعادش شناخت و به آن باور داشت و بر اساس باورهاي درست سر بر آستان عبوديت حضرت حق نهاد. از سوي ديگر توحيد نقطه مقابل شرك است و هسته اخلاقي تمام اديان آسماني است و تكريم و ارزش نهادن به انسان و انسانيت با وجود اعتقاد به اين اصل امكان‌پذير است. توحيد خالص درمان هر دردي است و به بركت اين داروي شفابخش تمام بيماري‌هاي روحي و اخلاقي از وجود هر انساني رخت بر مي‌بندد. توحيد انسان را فقط بنده خدا مي‌داند و او را از بندگي و اسارت هر كس يا هر نظامي و هر عامل مسلط ديگري در برابر خداوند باريتعالي آزاد مي‌سازد. همچنين اصل توحيد در جهان‌بيني اسلامي جايگاهي رفيع و ارجمند دارد و تنها منحصر به اثبات وجود خداوند نيست و حتي منحصر به‌اثبات وحدانيت خداوند نيز نمي‌باشد، بلكه اساس جهان شناسي و هستي شناسي اسلامي و زيربناي تمامي اعتقادات يك مسلمان را تشكيل مي‌دهد.3 بحث در سير تحول مفهوم توحيد و تفاسير جديدي كه از اين اصل مهم اعتقادي به عمل آمده است يكي از مباحث بسيار ضروري و سودمند است.