بررسي شيوع مصرف مواد نيروزاي مجاز و غير مجاز در بين ورزشكاران زن شهر تهران ، و ميزان آگاهي شان در باره ي اين مواد و عوارض جانبي آن ها

مصرف مواد نيروزا امروزه به عنوان يك معضل اجتماعي بسيار بزرگ در بسياري از كشور هاي جهان خود نمايي كرده و مشكلات گوناگوني را براي جوانان و نوجوانان ايجاد كرده است. داشتن آگاهي از عوارض مواد غير مجاز و كاهنده وزن و روش هاي كسب آگاهي مي تواند نقش مهمي در پيشگيري اوليه از ايجاد عوارض مهم اين مواد داشته باشد.اين تحقيق با هدف بررسي ميزان شيوع مصرف مواد نيروزاي مجاز و غير مجاز و نيز سطح آگاهي ورزشكاران زن شهرستان تهران در باره ي عوارض جانبي اين مواد صورت گرفت.اين مطالعه ي توصيفي از نوع گذشته نگر با استفاده از يك پرسشنامه ي خود گزارش دهي و محقق ساخته ( كه اعتبار آن با استفاده از آلفاي كرونباخ 77.9% به دست آمد) انجام شد. جامعه ي آماري تحقيق حاضر شامل كليه ي ورزشكاران زن مراجعه كننده به باشگاه هاي بدنسازي شهرستان تهران در سال 94-1393 مي باشد. از بين جامعه تحقيق 300 ورزشكار با دامنه سني 35-18 سال به صورت تصادفي و به روش نمونه گيري خوشه اي انتخاب شدند. پس ازحذف پرسشنامه هاي ناقص، تعداد 262 پرسشنامه ي كامل عودت داده شده، كد گذاري شدند و با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزيه و تحليل قرارگرفتند. نتايج اين تحقيق نشان داد كه 68 نفر (26%) از نمونه هاي تحقيق حداقل يك ماده نيروزا مصرف نموده اند، كه 24 نفر (9.2%) از آن ها از داروهاي ممنوعه و دوپينگي استفاده كرده بودند در حالي كه 93 ورزشكار (35.5 % )حداقل يك مكمل ورزشي مصرف كرده بودند. بيشترين شيوع مصرف داروهاي دوپينگي در بين ورزشكاران زن رشته هاي دو و ميداني با ميانگين شيوع 18.9، تكواندو 16.66، ورزش هاي رزمي 15.38، پينگ پنگ 14.28، كاراته 13.6 و رشته ي بدمينتون با ميانگين شيوع12.3 درصد بود. در مصـرف مكمـل هـاي نيـروزا نيـز بيشـترين شـيوع مصـرف مكمـل هـا در بيـن زنـان ورزشـكار رشـته هـاي دو و ميدانـي بـا ميانگيـن شـيوع 43.76 ،كاراتـه 40.90 ،بدمينتـون 35.71 و رشـته ي تكوانـدو بـا 33.33 درصـد بـود. همچنيـن، تجزيـه و تحليـل داده هـا نشـان داد كـه شـيوع مـواد نيـروزا بـا شـغل، سـابقه ي بدنسـازي، شـيوه ي تمرينــي، ســابقه ي قهرمانــي، رشــته ي ورزشــي قهرمانــي، ســطح قهرمانــي، ميــزان تحصيــات، ميــزان آگاهــي از عـوارض جانبـي مـواد نيـروزا و شـناخت آن هـا يـك رابطـه ي كامـ ًا معنـادار دارد (P 0.05) ولـي، بـا توزيـع باشـگاه هــا در مناطــق مختلــف تهــران هيــچ رابطــه معناداري نشــان نــداد. يافتــه هــاي مــا حاكــي از شــيوع بــاال و آگاهــي بسـيار كـم ايـن ورزشـكاران از عـوارض جانبـي مـواد نيـروزا مـي باشـد. بـا توجـه بـه شـيوع رو بـه رشـد مكمـل هـا و داروهــاي افزايـش دهنــده ي عملكـرد در بيــن جوانــان و نوجوانــان سراســر جهــان، بخصــوص كشــور مــا و عــدم نظـارت و كنتـرل كامـل و مؤثـر در ايـن زمينـه، لـزوم توجـه بـه سـامت جوانـان و نوجوانـان كشـور ايجـاب مـي نمايـد تـا بـا ديـدي وسـيع تـر و ژرف تـر بـه موضـوع نگريسـته و در پـي راهكارهايـي مناسـب جهـت پيشـگيري از مصـرف ايـن مـواد باشـيم تـا از خطـرات و زيـان هـاي وسـيعي كـه سـامت بزرگتريـن سـرمايه هـاي ايـن كشـور را تهديـد مـي كنـد بكاهيـم. به نظرميرسدورزشـكاران بدنسـازيدرحوزة داروها و دوپينگ دانش مناسـبي ندارندكه اين مسـئله به ويژه درزمينة آشنايي با شناخت داروها و عوارض جانبي آنها بارزتر است.بنابراين تدوين برنامه آموزشي جامع،جذاب و هدفمندباعنايت به كلية گروه هاي مخاطب،ضروري به نظرمي رسد