رابطه شهروندي و معلوليت از منظر قرآن و روايات

شهروندي به معناي عضويت و پذيرش در يك جامعه و تبعيت از آداب، قوانين و شئونات آن است؛ اصطلاحاً به آن تابعيت هم گفته‌اند. ماهيت جوامع مثل بسياري از موجودات اين‌گونه است كه همه عناصر را جذب نمي‌كند و همه را در درون خود به صورت عضو قبول و هضم نمي‌نمايد. برخي عناصر را مي‌پذيرد و برخي ديگر را دفع و ردّ مي‌نمايد. به عبارت ديگر هر جامعه دو رويكرد جاذبه و دافعه را با هم دارد. برخي انسان‌ها را جذب و برخي را ردّ مي‌كند. اما جذابيت يا دفع كردن مبتني بر تفكر و آراء خاصي است. معلولان از عناصري است كه مي‌تواند جذب جامعه شود. البته در گذشته جوامعي بودند كه به دفع و نفي معلولان مي‌پرداختند اما اسلام با برنامه‌ريزي توانست جامعه اسلامي را آماده پذيرش معلولان كند. با اينكه بر اساس گزارش قرآن، در دوره جاهليت به نفي و كشتار آنان اقدام مي‌كردند. اين مقاله درباره دو رَويه جذب يا دفع معلولان؛ عضويت و تابعيت يا بيگانگي آنان است و بيشتر ديدگاه اسلام را مي‌خواهيم توضيح دهيم. همچنين ديدگاه و رَويه كساني كه تباين، تباعد و تضاد شهروندي و معلوليت را مطرح كرده‌اند هم بررسي و معرفي مي‌شود. بر عكس تباين انگاري نظريه تقارب، تجاذب، اتحاد و هم‌گرايي معلوليت و شهروندي كه مورد تأييد اسلام است، رويكرد اصلي و محوري اين مقاله است.