بررسي فرايندهاي فرانقش تجربي در كتاب آموزش زبان فارسي سطح مقدماتي بر اساس نظريه يادگيري زبان بنياد هليدي

يكي از اهداف آموزش زبان ايجاد ارتباط است. هليدي با معرفي فرانقش هاي زباني خود توضيح مي دهد كه چطور مي-توان با روابط اجتماعي آشنا شد. از اين رو با بررسي فرانقش هاي زبان مي توان به اين مهم دست يافت؛ بر مبناي ديدگاه هليدي، هدف اصلي زبان، انتقال معناست و هر فعل فرايندي است كه ناظر بر يك رخداد، كنش، حالت احساسي، گفتاري يا وجودي است. فرايندها به لحاظ معنايي در دو گروه اصلي: مادي، ذهني، رابطه‌اي و فرعي شامل: كلامي، رفتاري و وجودي قرار مي‌گيرند. بند واحد اوليه ي مطالعه در نقشگرايي است و در اين تحقيق نيز واحد مورد بررسي، بند است كه داراي سه بعد معنايي جداگانه و در عين حال مرتبط است كه فرانقش ناميده مي شود. نقش هاي اصلي زبان در ارتباط با محيط اجتماعي و روانشناختي پيرامون، بازنمايي درك پيرامون و تعامل با افراد مي باشد. باز نمايي درك و تجربه ي ما از هستي به فرانقش انديشگاني اختصاص دارد كه موضوع اين تحقيق نيز در اين حيطه مي باشد. در اين تحقيق به بررسي فرايندهاي زبان در كتاب آموزش نوين زبان فارسي در سطح مقدماتي بر مبناي مقاله ي هليدي (1993) مي پردازيم تا ميزان استفاده از اين فرايندها را در كتاب بررسي كنيم و ميزان همسويي كتاب را با اين نظريه بسنجيم. با تحليل نتايج حاصل مي توان منابعي متناسب با سطح زباني زبان آموزان تهيه كنيم. براي اين منظور تعداد400 بند را از متون جلد اول و دوم كتاب آموزش نوين زبان فارسي به شيوه ي توصيفي تحليل نموديم. نتايج اين تحقيق نشان داد: توزيع فرايند ها در كتاب «آموزش نوين زبان فارسي» به ترتيب به صورت: مادي 65.5%، رابطه اي 12.5%، ذهني 9.75%، بياني 7.5%، رفتاري 3.75% و وجودي يك درصد بود كه با اين نظريه همسويي داشت.