مولانا شاعر صنعت پرداز

نام مولانا از ديرباز تا كنون بر تارك شعر عرفاني فارسي همواره مي درخشد. بدون شك در ميان متقدّمان و متأخران، شاعري به وسعت مشرب عرفاني مولانا نمي توان يافت. اين مقام سترگ او موجب گرديده است كه هنرنمايي هايش كمتر در عرصۀ استفاده از صنايع گوناگون شعري جلوه گر گردد. در مقالۀ پيش رو سعي بر آن است كه گوشه اي از هنر مولانا در عرصۀ اين صنايع با تكيه بر 30 غزل ابتدايي از كليات شمس نمايانده شود. سؤال اصلي مقالۀ حاضر آن است كه آيا توجه مولانا به مفاهيم عرفاني موجب بي توجهي اش به الفاظ و صنايع شعري گرديده است؟ با بررسي هاي صورت گرفته بر روي غزليات ياد شده درمي يابيم كه در زمينۀ موسيقي معنوي، صنعت تشبيه با بسامد 141 مورد و در زمينۀ موسيقي دروني صنعت تكرار با بسامد348 مورد و قافيۀ مياني و دروني با بسامد 318 مورد بيشترين حجم از ميان صنايع را به خود اختصاص داده اند. درپايان مقالۀ پيش رو نمودار بسامدي صنايع گوناگون در ابيات مورد بحث از مولانا ترسيم گرديده است.