بررسي واژه ي ترازو در مثنوي معنوي مولوي

در اين مقاله به بررسي واژه ي ترازو از ديدگاه مولوي در مثنوي معنوي، از شاهكارهاي ادب فارسي پرداخته شده است. يكي از مهم ترين واژگاني كه مولوي در غزليات و مثنوي خود استفاده كرده است واژه ي ترازو و يا ميزان است. چنانكه از نظر مولانا هر كسي بايد با خود ترازويي داشته باشد البته ترازويي از جنس ديگر. در ابتدا معاني كلي اين واژه بيان گرديده و در ادامه واژه ترازو در دفاتر مثنوي معنوي (شش دفتر مثنوي) جستجو گرديده و بخش هايي كه واژه ي ترازو در آن ها استفاده شده است، مشخص، و واژه ي ترازو در هر كدام مورد بررسي قرار گرفته است. براي اين منظور، با بكارگيري دو ابزار، مسير تسهيل شده است؛ يافته ها با دفاتر مثنوي تطبيق داده شده و در مواردي تصحيح و تكميل شده و در نهايت بررسي و تشريح گرديده است. به طور خلاصه مي توان بيان كرد كه ترازو نماد داد و عدالت و تميز دهنده ي حق از باطل است و چون چراغ و آينه عمل مي كند. ترازو مانند آينه راستگو است، خيانت نمي كند و نشان دهنده ي حقيقت امر است و سود و زيان خود را در نظر نمي گيرد. ترازو طمع كار نيست، بنابراين راستگو است.