تمثيل و شيوه‌هاي ارائه آن در فيه ما فيه

تمثيل از كارآمدترين ابزارهاي بلاغي مولوي در فيه ما فيه براي ابلاغ بهتر و مؤثرتر پيام است. مولوي در اين اثر براي عينيت ‌بخشيدن به مسائل عرفاني به‌كرات از تمثيل استفاده مي‌كند. وي مسائل عرفاني را تحت عناوين مختلف به همراه تمثيل و حكايت‌ بيان مي‌كند تا فهم و درك آن براي مخاطب آسان‌تر گردد. ازآنجاكه فيه ما فيه اثري به شيوة مجلس‌گويي‌هاي عارفانه است شيوة تمثيلي راهبردي بسيار مناسب براي اندرزگويي و نصيحت كردن است. به‌طوركلي تمثيل در فيه ما فيه صرفاً يك تفنن شاعرانه و يك شيوة بلاغي نيست، بلكه فراتر از آن يك ويژگي و شگرد به‌منظور تعليم و تبيين انديشه‌هاي عرفاني است. مولوي سخن‌سنج كه كتاب فيه ما فيه، مجموعه تقريرات وي در مجالس وعظ و عرفان خطاب به مريدان و يارانش است به اين فن بلاغي بسيار اهميت داده است و آن را ابزاري براي پيام‌رساني بهتر، عينيت‌بخشي مفاهيم غامض عرفاني و حيله‌اي براي ورود به مقوله اندرزگويي ساخته است. تمثيل‌هاي فيه ما فيه از حيث نوع بيشتر پارابل Parable و اگزمپلوم Exemplum است. ضمن آن‌كه تمثيل در فيه ما فيه داراي اقسام و شكل‌هاي مختلفي ازجمله: تمثيل‌هاي تصويري، حكايت تمثيلي، اشاره به يك واقعه تاريخي، تضمين آيه يا حديث و بهره‌گيري از آداب‌ورسوم عاميانه هست كه هركدام ويژگي‌هاي خاص خود را دارند.