گفتار عشق در حريم سايه

با اذعان به عدم تبويب و با وجود تفكيك در موضوعات محتوايي مقالات شمس، اين مقاله برآن است كه ضمن بررسي شمس در آئينه خود شمس، سلوك وي را تبيين نموده ، ديدگاه هاي خاص او را درباره خدا، مولانا و تطبيق مشرب عرفاني وي با مولانا ، مراد و متابعت از رسول اسلام (ص) و شيخ بيان كند و نشان دهد كه شمس معتقد است كه مريد تا كامل نشده نبايد از شيخ دور شود. همچنين صراحت كلام او را درباره استحسانات تصوف من جمله: سماع و حلال و حرام بودن آن را از ديدگاه عرفاي بزرگ بررسي كرده ودر نهايت اعتقاد وي را به سماع سه گانه حلال، مباح و حرام تشريح نموده است. خرقه و ديدگاه منفي شمس نسبت به آن، خانقاه و چلّه نشيني، مباحث ديگر اين پژوهش مي باشد. شيوه بيان در مقالات شمس، سهل و ممتنع و محاوره‌اي است و بر محور ايجاز و اختصار بنا نهاده شده است. معنا و لفظ مقالات در يك حدّ نيستند و شمس، سعي كرده است معاني بلند عرفاني را در الفاظ اندك و رسا و بليغ بيان كند.