تناسب درون مايه‌اي بين حروف مقطّعه و سوره‌هاي قرآن

در ميان همه‌ي كتاب‌هاي آسماني، قرآن كريم به عنوان معجزه‌اي جاويدان به گونه‌ي مرواريدي درخشان خودنمايي مي‌كند. وجوه اعجاز اين كتاب آسماني متعدّد است كه از جمله مي‌توان به وجود حروف مقطّعه در سرآغاز برخي سوره‌هاي آن اشاره كرد كه در خصوص اين حروف، معاني و شأن نزول آن‌ها نظرات گوناگون ارائه شده است؛ اين حروف قرآني از نظر تعداد حروف، مكّي و مدني بودن، نقطه‌دار و بي‌نقطه بودن و ساير ويژگي‌ها متفاوتند. ولي اگر به حروف مقطّعه مشترك در سرآغاز سوره‌ها تأمّل كنيم درخواهيم يافت كه ميان اين حروف آغازين و درون مايه و مضمون آيات در بطن سوره‌هاي مختلف ويژگي‌هاي مشترك وجود دارد، مثلاً سوره‌هايي كه با ﴿الم﴾ آغاز مي‌شوند داراي محتوايي همسان هستند و سوره‌هاي ﴿حم﴾ نيز از اين ويژگي برخوردارند؛ چنان كه بين حروف مقطّعه و مضامين درون سوره‌ها نيز تناسب معنوي و مفهومي وجود دارد و گاه ميان سوره‌هايي كه با حروف مقطّعه مختلف شروع مي‌شوند كه با اجتماع هم تشكيل حروف مقطّعه‌اي جديد مي‌دهند نيز اشتراك يا تقارب درون مايه‌اي مشاهده مي‌شود و اين حروف مركّب نيز معنايي جديد را در سوره مي‌آفرينند؛ مانند: ﴿المص﴾ كه از ﴿الم﴾ و ﴿ص﴾ تركيب يافته است. اين مقاله در صدد است با بررسي سوره‌هاي آغاز شده با حروف مقطّعه، تناسب و پيوند معنايي و درون مايه‌اي ميان آن‌ها و حروف مقطّعه صدر آن‌ها را ارائه دهد و اين مهم در منهج تحليلي ـ توصيفي به انجام خواهد رسيد.