پژوهش در پرتو اخلاق: با تاكيد بر علوم انساني

دنياي امروزي عصر اطلاعات، ارتباطات و فناوري ناميده شده است و علم و دانش با سرعت سرسام آوري در حال رشد و پيشرفت است و پايه و اساس همه پيشرفتها هم پژوهش تلقي شده است . اما وقتي موضوع همين عرصه پيشرفت و پژوهش، انسان باشد، حفظ كرامت، حرمت و سلامتش يك مسئوليت همگاني است ولي متأسفانه امروزه ارزشهاي اخلاقي كمرنگ شده است. لذا هدف اين مقاله بررسي و شناسايي اصول و خذ و تدبر در مسائل و چالش هاي Ĥ معيارهاي اخلاقي در پژوهشهاي علوم انساني بود. با مطالعه منابع و م اخلاقي، رعايت اصول و معيارهاي زير را در انجام پژوهش ضروري يافته و به اين نتيجه رسيديم كه اخلاق در پژوهش بايد در چهار حيطه مد نظر قرار داده شود ؛ اخلاق پژوهشگر (انگيزه پژوهشگر، امانتداري و اجتناب از انتحال، رازداري، حرفهاي بودن، شهامت و شجاعت، حقيقتجويي، تقدم فهم بر نقد، نقدپذيري، پرهيز از دخالت دادن خواستههاي شخصي و گروهي، پرهيز از شتابزدگي و آگاهي از قوانين و مقررات و سياستها)، اخلاق مربوط به موسسات پژوهشي (سودمندي، كيفيت، آسيب نرساندن، نظارت، دقت و استقلال)، اخلاق مربوط به شركت كنندگان در تحقيق (رضايت آگاهانه، حريم خصوصي، ناشناس ماندن، محرمانه ماندن، آسيب نديدن) و اخلاق پژوهشي مربوط به انتشار نتايج (صداقت، احترام به پژوهشگران و همكاران سابق، همگاني بودن و چاپ نتايج). اين اصول اخلاقي بايد سرلوحه پژوهش و كار پژوهشگر باشد تا ضمن حركت در مسير حق و حقيقتجويي، حقوق فردي، اجتماعي و انساني ديگران نيز رعايت شود تا نتايج آن ضمن آسيب نرساندن به ديگران در جهت رشد و توسعه و تعالي جامعه بشريت باشد