پيشينه فرش ريزه ماهي شهرستان بيرجند

شهرستان بيرجند واقع در شرق كشورايران و مركز استان خراسان جنوبي مي باشد. ريزه ماهي از شاخص ترين نقوش مورد بافت در فرش اين شهرستان است. نقش‌مايه‌ي«ريزه ماهي» همان نقش ماهي درهم است كه در فرهنگ عامه ي بيرجند به اين نام معروف گشته است. نقشي اصيل و باقدمت به نحوي كه از نقوش ماندگار فرش بيرجند محسوب مي گردد و همين مساله، پيشينه شناسي اين نقش را به عنوان موضوعي قابل بحث ضروري مي نمايد. مقاله حاضر در نظر دارد به روش توصيفي به اين موضوع بپردازد. گردآوري اطلاعات به روش كتابخانه اي و ميداني و با استفاده از ابزار مصاحبه، مشاهده و عكسبرداري از نمونه فرش هاي ريزه ماهي شهرستان صورت گرفته است. هدف از انجام اين تحقيق پيشينه شناسي نقش ريزه ماهي در فرش شهرستان بيرجند است با طرح اين سوالات كه آيا نقشمايه ي ريزه ماهي نقشي اصيل و ماندگار در فرش شهرستان بيرجند محسوب مي گردد؟ همچنين نقش و فرش ريزه ماهي بيرجند از چه پيشينه اي برخوردار است؟ نقشمايه ي ريزه ماهي يك واگيره ي كوچك مربعي با گلي هشت پر در مركز و دو ماهي تجريد يافته در اطرافش مي باشد. نقشي كوچك اما قابل انعطاف به نحوي كه با انتقال بر طرح هاي مختلف، متوني متنوع و زيبا مي آفريند. در ادامه پس از نگاهي مجمل به موقعيت فرشبافي شهرستان و معرفي نقش ماهي درهم، پيشينه ي اين نقش در منطقه و عوامل ماندگاريش بيان مي گردد.