بررسي معناشناسانه واژگان پربسامد در غزليات عطار نيشابوري (مورد پژوهشي هفت واژه)

تأمل در معاني و كاربردهاي واژگان پر بسامد در تحليل متون ادبي، شيوه اي مفيد و كارآمد است و مي‌تواند در شناخت ويژگي هاي فكري، زباني و سبكي سخنوران راهگشا باشد. پژوهش حاضر واژگان پربسامد آن را شناسايي كرده، و با گردآوري ابيات مشتمل بر اين واژگان، به بررسي معنايي و كاربردي آنها پرداخته است تا نقش آفريني اين كلمات را در گفتمان ادبي ـ عرفاني عطار آشكار سازد و به اين سؤال پاسخ دهد كه چرا عطار پياپي به مضمون سازي با استفاده از برخي از واژگان مي پردازد. واژگاني كه معاني اصلي، نمادين و كاربرد آنها در ديوان به صورت مورد پژوهي در اين مقاله آمده است، عبارتند از هفت واژه ذرّه، ، زر، سر، پرده، درد، گُم، سايه. نتايج اين تحقيق نشان مي دهد كه به سبب ظرفيّت هاي لفظي و معنايي، و شكل گيري تضادها و تناسبها با واژگان همجوار، كلمات خاصي در شناخت گفتمان عرفاني و منظومه ذهني عطار نقشي چشمگير دارند و با كاربرد نمادين واژگاني از اين دست عطار توانسته است، گوشه هايي از رمز و رازهاي سلوك عارفانه و موانع وصول ذره وار به خورشيد حقيقت را روشن سازد.