بررسي سبك شناسانه ي تمهيدات عين القضات همداني

موضوع اين جستار بررسي سبك شناسانه ي كتاب تمهيدات اثر عين القضات همداني است. هدف از اين پژوهش، تحليل و بررسي ويژگي هاي سبكي تمهيدات در سه محور واژگاني، دستوري و بلاغي است. نتايج حاصل از اين پژوهش بدين شرح است: در لايه ي واژگاني بسامد بالاي واژگان و تركيبات عربي؛ واژگان ذهني و انتزاعي؛ رمزگان هاي سه نهاد شريعت، تصوف و فلسفه قابل مشاهده است. در لايه دستوري نيز از آن جا كه نثر جنبه ي خطابي دارد، بنابراين بسامد بالاي جملات ندايي؛ ضميرهاي خطابي و فعل هاي خطابي دوم شخص بسيار است. ساير ويژگي هاي دستوري اثر عبارتند از: كاربرد حروف اضافه به جاي يكديگر؛ جملات مركب؛ كاربرد آيات و احاديث در نقش دستوري؛ بسامد بالاي شبه جمله ي دريغا؛ كاربرد فعل هاي غير شخصي با وجه مصدري؛ جايگزيني((مي))به جاي((ب))بر سر فعل مضارع التزامي و امري؛ كاربرد افعال مجهول و حذف نهاد در برخي جملاتي كه كنشگر اصلي خداوند است. در زمينه بلاغي نيز كاربرد برخي صنايع ادبي كه با تار و پود آثار عرفاني گره خورده است مانند: تضاد؛ متناقض نمايي؛ طرد و عكس؛ تشبيه؛ تمثيل و نماد، در اين اثر نيز بسيار ديده مي شود. همچنين بسامد بالاي جملات پرسشي با معناي ثانويه ي جلب توجه و تأكيد و نقش ترغيبي زبان از ديگر ويژگي هاي سبكي بلاغي اين اثر است.