موسيقي كناري در منظومه¬هاي «زهره و منوچهر» ايرج ميرزا و «ايرج و هوبره» لاربن

موسيقي، لازمة شعر است. چهار نوع موسيقي كناري، بيروني، دروني و معنوي موجب خوش¬آهنگي و دل¬نشيني آثار ادبي منظوم مي¬شود. موسيقي كناري بيش¬تر از ديگر انواع آن به چشم مي¬آيد؛ زيرا رديف و به ويژه قافيه دو مؤلفة اصلي موسيقي كناري در هر بيت، آشكارند. پژوهش حاضر با روش توصيفي ¬ـ¬ تحليلي دو منطومة «زهره و منوچهر» ايرج ميرزا و «ايرج و هوبره» لاربن¬ـ¬ آخرين منظومه¬هاي غنايي كلاسيك ادبيات فارسي ¬ـ را مورد بحث و بررسي قرار داده و به اين پرسش اصلي پاسخ مي¬دهد كه دل¬نشيني و رواني موسيقي كناري كدام منظومه بيش¬تر است و دلايل آن چيست؟ يافته¬هاي پژوهش نشان مي¬دهد از نظر رديف، بسامد منظومة «ايرج و هوبره» در استفاده از رديف¬هاي فعلي و كاربرد افعال ساده، كوتاه و ربطي سبب يكپارچگي كلام و غناي موسيقي كناري شده است. از نظر قافيه، بسامد بالاي سجع متوازي منظومة «ايرج و هوبره» نسبت به «زهره و منوچهر» كه سجع مطرّف در آن بسامد داشته، موسيقي كناري منظومة «ايرج و هوبره» را برجسته¬¬¬ نمود؛ زيرا لزوم اشتراك وزن و حرف روي در سجع متوازي ¬ـ برخلاف سجع مطرّف كه تنها، حرف روي مشترك دارد ـ¬ موسيقي كناري منظومه را گوش¬نوازتر و موزون¬تر كرده است.