نقدي بر بوطيقاي(نظرية شعر) كلاسيك

يكي از مسائلي كه در بوطيقاي ادبي از ديرباز محل بحث و اختلاف¬نظر بوده است، مسئلة شعر، تعريف آن و جوهر و ماهيت آن است. در هر كدام از حوزه¬هاي معرفتي با توجه به بينش غالبي كه بر آن حاكم بوده است، شعر را به گونه¬اي تعريف و تبيين كرده¬اند. پرسش ذات¬گرايانة«شعر چيست؟»، در تمام زمينه¬هاي معرفتي¬اي چون فلسفه، بلاغت، زبان-شناسي و زيبايي¬شناسي با نگاهي ذهنيت¬گرا به¬صورت عناصر سازندة شعر، جوهر و عرض و كاركردهاي آن مطرح شده است. پرسش اصلي اين جستار اين است كه: آيا بوطيقا امري مطلق و تغييرناپذير بوده يا با توجه به متغيرهايي چون زمان، مكان، گفتمان، متن و ... سيال و تغييرپذير است؟ براي دست¬يافتن به اين پرسش، ابتدا ديدگاه فلاسفة يونان و غرب، فلاسفة مسلمان، بلاغيون و زبان¬شناسان را در باب شعر و تعريف آن بيان كرده، سپس به نقد و بازكاوي ديدگاه¬هاي آنان در باب شعر و تعريف آن پرداخته¬ و به اين نتيجه رسيده¬ايم كه شعر و در كل بوطيقا با نگاهي ثابت و يكسويه قابل شناسايي و تعريف نيست، بلكه توجه به شاخص¬هايي چون كليت اثر، گفتمان¬هاي غالب در هر دوره، نظريه¬ و نگاه خود شاعر به شعر، نقش ذهنيت خواننده، تبيين عينيت¬گرايانة اصطلاحاتي چون محاكات، تخيل، زبان و... در تعريف و تبيين پديدة شعر و تدوين نظرية آن ضروري است.