نمادگرايي در هنرومعماري اسلامي وباستاني

چكيده امروزه تنها با آثار كثير هنري خاموش سروكار داريم كه آگاهي امروزي ما براي درك زبانشان قاصر است. نمادهاي بكاررفته در هر فرهنگي به رغم تغيير و تحولات اعتقادي ميتوانند مكرر به كار گرفته شوند. معماري هم يكي از اين جنبه‏هاست. «معماري مقدس در بسياري از نمونه‏ هايش اسطوره‏ ي ساخته شده است. اسطوره وسيله‏ اي رمزين قوي و خاصي است؛ زيرا ميتواند رمزها را به روايت بدل كند. به همين گونه، معماري مقدس نيز غالباَ روايتي از تصاوير و فضاهاي رمزين است، خصوصاَ برخي از مجموعه‏‏ هاي معماري سير معنوي را به رمز بيان ميكنند. در معماري است كه قويترين و پرمعناترين كاربرد رمزپردازي را مييابيم؛ باري، رمز بود كه با نقشه و هندسه و سطح و صورت و فضا در معماري به ظهور رسيد. در چنين معماري تاثير باورهاي جمعي بسيار قوي است. اما ممكن است در طول زمان كم‏كم در ناخودآگاه انسان جاي بگيرد اما دور شدن ما از معناي آغازين آنها به معني محو شدن آنها نيست. در بحث نمادپردازي بايد بدانيم كه ريشه يابي نمادها به معني تقليل اثر هنري به بنمايه هاي اوليه نيست، بلكه يافتن ريشه هاي تاريخي به منظور پيگيري خط پيوسته ي تفكر انسان است. اين ريشه‏ يابي‏ ها تنها با بررسي هاي تطبيقي و بنا بر قواعد خاصي ممكن است.در مقاله ي حاظر به بررسي نحوه ي توليد وكاربد نماد ها طبقه بندي ان ها واستفاده ي ان ها در اسلام مي پردازد.