بررسي عنصر «زمان» در غزليات هوشنگ ابتهاج با تكيه بر كتاب سياه مشق

يكي از مقوله هايي كه در آثار ادبي وجود دارد، زمان و مفهوم كاربردي آن در شعر است. ديدگاه شاعران و نويسندگان درباره ي كاربرد آن متفاوت است. هوشنگ ابتهاج نيز از اين مقوله در شعر خود به شيوه هاي گوناگوني بهره برده است.زمان در شعر او، يك مقوله ي عيني و معقول نيست؛ بلكه داراي وجودي مادي و محسوس است. او گاهي اوقات زمان را در تصرف خود مي بيند كه به خوبي بر آن احاطه دارد و گاهي اوقات زمان را به گونه اي ساكن مي يابد كه خيال حركت ندارد و يا در يك محدوده ي زماني مشخص، به دور خود در چرخش است. ابتهاج زمان را جاندار مي بيند و براي آن از توصيفات زيبايي استفاده كرده و خوي و خصلت-هاي آن را برمي شمارد. او با آوردن واژه هاي كهني در كنار واژگان نو، زمان گذشته و حال را پيوند مي دهد كه اين از بهترين ويژگي-هاي بارز ابتهاج در استفاده از مقوله ي زمان است. در كل بايد گفت يكي از وجوه برجسته شعر ابتهاج شيوه ي استفاده او از مقوله-هاي مختلف زمان و تصرف شاعرانه ي وي در آن است.