تجزيه و تحليل قيمت كالا در بازار قراردادهاي آتي با رهيافت VAR

ارتباط بين بازارهاي نقد و آتي و چگونگي رابطه علّي بين اين دو بازار از جمله موضوعهاي حائز اهميتي است كه مشخص شدن آن، در پيش‌بيني قيمت‌هاي آينده دارايي پايه و برنامه‌ريزي فعالان اين بازار بسيار تأثيرگذار است. هدف از انجام اين پژوهش، بررسي ارتباط بين بازار قيمت نقدي و آتي سكه بهار آزادي مورد معامله در بورس كالاي ايران و چگونگي انتشار اطلاعات بين دو بازار و تحليل ارتباط بين نوسانات قيمت نقدي و آتي ميباشد. براي اين منظور از دادههاي روزانه قيمت سكه در سال‌ها 1387 تا 1395 استفاده شده است. براي بررسي ارتباط بين قيمت نقدي و آتي از روش رگرسيون خود بازگشتي برداري (VAR) و آزمون‌هاي پيش‌فرض يعني آزمون ADF به‌منظور تعيين مانايي داده‌ها و فرآيند انتخاب وقفهها به‌صورت تجمعي استفاده شده است. نتايج تخمين VAR نشان داد كه قيمت‌هاي نقد و آتي تا 5 روز معاملاتي بر روي يكديگر تأثيرگذار هستند. نمودارهاي كنش - واكنش در دو بازار نقد و آتي با روش GIR برآورد و با يكديگر مقايسه شد كه نتايج حاكي از آن بوده كه اين دو بازار با يكديگر ارتباط دارند و شوك‌هاي هر بازار بر بازار ديگر اثرگذار است. آزمون علّيت از نوع هم‌زماني نيز مؤيّد وجود رابطه علّي به‌طور هم‌زمان ميان قيمت‌هاي اين دو بازار مي‌باشد.