بررسي ويژگي‌هاي ساختاري و محتواييِ داستان‌هاي عاميانة ايراني

داستان‌‌گويي را مي‌توان جزء علاقه‌مندي‌هاي مردمان همة ملل در طول قرون و اعصار دانست. داستان‌ها يا مبتني بر تجربة زيستة ناقلان ساخته مي‌شد و يا بر اساس آرزوها و خواسته‌هاي دروني ايشان. اين داستان‌ها كه پديدآورندة مشخصي نداشته، سينه به سينه و نسل به نسل منتقل شده، هربار شاخ و برگ تازه‌اي يافته است. اين داستان‌ها را مي‌توان بر اساس شاخص‌‌هاي عمومي ساختاري و محتوايي‌شان به دسته‌هاي مشخصي تقسيم و ويژگي‌هاي مشتركي براي هر دسته برشمرد. اين پژوهش با بررسي هشت جُنگ از مجموعه داستان‌هاي عاميانة سراسر ايران، پنجاه «مادرداستان» را برگزيده و به روش تحليل ساختاري و مضموني، مورد بررسي قرار داده، برجسته‌ترين ويژگي‌هاي ساختاري و محتوايي آن‌ها را در هر دسته احصا كرده است. اين بررسي نشان مي‌دهد در داستان‌هاي عاميانة ايراني، با شش تيپ كلي از كاراكترها مواجهيم و داستان‌ها به لحاظ ساختار و محتوا داراي شباهت‌هاي معناداري هستند. ويژگي‌هاي به دست‌آمده، نتايجي در حدّ اشباع به دست مي‌دهد؛ زيرا بر هر داستان ديگري نيز كم و بيش قابل تعميم است.