طرحي براي سنجش بهره‌وري خدمات دفاعي

«بهره‌وري» را مي‌توان به عنوان ميزان ستانده‌اي كه به ازاي هر واحد نهاده دريافت مي‌شود تعريف نمود. بر اين اساس، محاسبه آن نيز عبارت خواهد بود از نسبت ستانده به نهاده. به منظور سنجش بهره‌وري خدمات عمومي، نخست لازم است كه ستانده تقويم گردد. اما مي‌دانيم كه معمولاً قيمت بازاري براي اين خدمات وجود ندارد. از اين رو، در حسابهاي ملي متعارف توصيه مي‌شود كه براي اندازه‌‌گيري ستانده آن از روش جمع هزينه عوامل توليد استفاده نمود. خدمات عمومي را مي‌توان از جهت چگونگي مصرف به فردي و جمعي تقسيم كرد. در اين ميان خدمات دفاعي را بايد ذيل خدمات جمعي طبقه‌بندي نمود. ويژگي خدمات جمعي عمومي آن است كه روش جمع هزينه عوامل توليد در محاسبات مربوط به شاخص‌هاي بهره‌وري اين خدمات قابل اعمال نيست زيرا شاخص ستانده و نهاده با يكديگر برابر شده و حاصل كسر همواره برابر با يك خواهد بود. به عبارت ديگر، مطابق با اين روش از سنجش ستانده خدمات عمومي، رشد بهره‌وري خدمات عمومي صفر در نظر گرفته مي‌شود. در صورتي كه در سنجش بهره‌وري خدمات عمومي به همين ميزان بسنده شود، هرگونه بهبود در كارايي و اثربخشي اين فعاليت‌ها ناممكن فرض خواهد شد. در اين مقاله، بر اساس توصيه‌ها و تجربيات كشورهاي پيشرو در عرصه سنجش بهره‌وري بخش عمومي، طرحي براي سنجش بهره‌وري خدمات دفاعي كشور پيشنهاد مي‌شود كه متضمن فرض صفر در رشد بهره‌وري اين نوع از خدمات نباشد.