تنبلي اجتماعي بزرگ‌ترين مانع در تحقق الگوي كار اسلامي

عللي كه براي عقب افتادگي جامعه ايراني تا قبل از انقلاب 57 و حتي بعد از آن، توسط روشنفكران و متفكران جامعه ما ذكر شده متفاوت است. بعضي وجود دشمن خارجي را دليل اصلي دانسته اند، گروهي سيستم سلطنت، دسته اي تكثر دولت و نبود دولت، عده اي وجود نفت، برخي موقعيت جغرافيايي و سوق الجيشي كشور، جمعي بي سوادي مردم و بعضي هم دين اسلام را علت اساسي معرفي كرده اند. موضوعي كه در متن تمام اين نظرات نسبت به علل گرفتاري هاي ايرانيان به خوبي ملاحظه مي شود اين است كه همه مي خواهند عوامل و علل خارجي را مقصر معرفي كنند، و در حقيقت، كمتر كسي مي خواهد حتي براي يك لحظه هم كه شده نظرش را به خود ايرانيان و خلقيات فرد فرد ساكنان اين مملكت معطوف كند و يا لااقل اين فرضيه را به ذهن بياورد كه شايد تمام گناهان به گردن ديگران نباشد. در اين مقاله سعي داريم يكي از خلقيات منفي ايرانيان، يعني «تنبلي اجتماعي» را به عنوان يكي از عوامل ممكن عقب ماندگي ايران و همچنين عدم تحقق الگوي كار اسلامي مورد بررسي قرار دهيم. در اين راستا سه پرسش اساسي قابل طرح است؛ پرسش اول اينكه آيا تنبلي يكي از خلقيات منفي ايرانيان است؟ يعني اينكه آيا ايرانيان تنبل هستند؟ پرسش دوم آنكه تنبلي و تنبلي اجتماعي چيست؟ و پرسش سوم حاكي از آن است كه تنبلي چه پيامدهاي منفي براي جامعه در بر دارد؟ در فرايند پاسخ سوالات فوق ابتدا نشان داديم كه تنبلي يكي از خلقيات منفي موجود در ايرانيان است و سپس ابعاد نظري تنبلي را مشخص كرده و پيامدهاي منفي آنرا از جمله تقابل با پيشرفت ايران را نشان داديم. بر مطالب عنوان شده در اين مقاله مي توان نتيجه گيري كرد كه اين آفت اجتماعي و فرهنگي مسلما ضربه اي مهلك را به ايران پيشرفته زده است.