بررسي دو قاعدة آوايي كهن در زبان لري و تبيينِ اهمّيّت آن در تصحيح و فهم متون فارسي

در زبان لري، كه بازماندة زبان فارسي ميانه («ميانة غربي») است، قواعد آوايي متعدّدي، نظير: ياء معروف و مجهول، واو معروف و مجهول به‌طور زنده كاربرد دارد. دو قاعدة يادشده در متون فارسي قديم نيز نمود يافته‌اند، و تقريباً در تماميِ آثار شاعران و نويسندگان بزرگ روزگاران گذشته مي‌توان نشانه‌هايي از دو قاعدة فوق به دست داد. شاعران قديم ياء معلوم و مجهول و واو معلوم و مجهول را به‌سبب تفاوت در آهنگ و صدا با هم قافيه نمي‌كردند. از آنجايي‌كه برخي از مصحّحان و شارحان متون فارسي نسبت به دو قاعدة مذكور بي‌توجّه بوده‌اند، بر پاية قواعد يادشده مي‌توان در تصحيح و شرح متون فارسي بازنگري كرد. در جستار حاضر پس از تشريح و تبيين دو قاعدة مذكور، نشان داده‌ايم كه چگونه مي‌توان با استفاده از زبان لري به صورتِ صحيحِ برخي از ابيات فارسي دست يافت. به اين منظور برخي از ابيات رودكي، سعدي، منوچهري و ... را بررسي و نقد كرده‌ايم.