خــزان بهـــار

برخي از محققان گفته مولف گمنام تاريخ سيستان را كه محمد بن وصيف اولين شاعر پارسي گوي است كه در مدح يعقوب ليث صفار شعر سروده است را درخور اعتماد نمي دانند. (زرين كوب.1373. 108) اما همين مطلب را بايستي نشانه نزديكي شعرا با دربار سلاطين از گذشته هاي دور بدانيم. اين ارتباط هم ناشي از نيازهاي دو گروه به يكديگر بوده و نمي توان همه مديحه سرايان را با ديده شعراي متملق و دنيا دوست ببينيم. در قسمت ابتدائي مقاله به اين بحث و اينكه در اغلب حكومت ها اين مطلب در جريان بوده، بيشتر خواهيم پرداخت. قسمت دوم مطلب را به تفصيل از ملك الشعراي بهار ياد خواهيم كرد كه مديحه سرايي شعراي درباري را ناشي از سنن ملي و نژادي مي دانست. او كه منصب ملك الشعرايي خود را از پدر به ارث برده و به سنت ملي ياد شده پايبند بود، بارها شاهان قاجار و رضا شاه پهلوي را مدح گفت. اما پيش از بيان علت اين اتفاق، ابتدا به زندگي سياسي ملك الشعرا خواهيم پرداخت تا پي به افكار آزاديخواهي او و البته برخي از لغزش هاي او ببريم. سپس مديحه سرايي او به ويژه در مورد رضا شاه را مورد بررسي قرار خواهيم داد تا معلوم گردد كه هدف ايشان مانند برخي از شعرا، چاپلوسي و تملق بوده و يا برخي ملاحظات و اضطرارها او را به اين سمت سوق داده است.