بازتاب فرهنگ عامّه در ديوان ملك‏الشعراي بهار

اديبان از باورهاي مردم، به عنوان يكي از درون‏مايه‏هاي آثار خويش بهره برده‏اند تا به اثر خود رنگ ملّي ببخشند و فرهنگ و سنت‏هاي جامعه را در پيچ و خم حوادث از گزند فراموشي حفظ و از گذشتگان به آيندگان منتقل كنند. محمدتقي بهار(۱۶ آبان ۱۲۶۵ـ۲ ارديبهشت۱۳۳۰) ملقب به ملك‌الشعرا و متخلص به «بهار» توجّه خاصي به فرهنگ مردم دارد و مي‏توان از لابه‏لاي ديوانش بسياري از ضرب‏المثل‏ها و اصطلاحات عاميانه، آداب و رسوم مردم ايران را يافت. در اين مقاله، با استفاده از روش توصيفي ـ تحليلي و كتابخانه‏اي سعي شده است فولكلور و ابعاد مختلف ادبيات عاميانه در ديوان ملك‏الشعراي بهار نشان داده شود. نتايج به دست آمده بيانگر آن است كه بهار، آشنايي عميقي با فرهنگ عامه دارد و از آداب و رسوم مردم، اساطير، ضرب‏المثل‏ها، باورها و پندارهاي عاميانه بهره برده است و صدف اين ديوان شعر درّ و گنجينه‏اي از ادبيات عاميانه را در دل خود محفوظ داشته است. در اين نوشتار پس از ارائه‏ي توضيحي درباره‏ي فرهنگ عامّه، پيشينه‏ي اين مقوله بازبيني و انواع فرهنگ عامّه در ديوان ملك‏الشعراي بهار بررسي شده است.