ارزيابي كارايي اقتصادي توليد خيار با استفاده از تحليل پوششي داده ها

روشهاي نوين توليد خيار به ميزان قابل توجهي وابسته به انرژي¬هاي فسيلي مي¬باشد. با توجه به مصرف بالاي انرژي در توليد خيار در ايران مديريت و بهينه سازي انرژي مصرفي مهم مي¬باشد. در اين تحقيق كارايي اقتصادي توليد خيار در 17 استان كشور در سال زراعي 1394-1393 مورد بررسي قرار گرفته است. به اين منظور از روش تحليل پوششي داده¬ها براي تعيين كارايي فني، كارايي فني خالص و كارايي مقياس استفاده گرديد. انرژي نهاده هاي مصرفي شامل نيروي انساني، ماشينهاي كشاورزي، كودهاي شيميايي و سموم شيميايي به عنوان ورودي و ارزش اقتصادي توليد خيار به عنوان خروجي در مدل تحليل پوششي مورد استفاده قرار گرفتند. بر اساس نتايج، از 17 استان بررسي شده در تحقيق، 5 استان داراي كارايي فني برابر يك، 7 استان داراي كارايي فني خالص برابر يك و 5 استان داري كارايي مقياس يك مي باشند. ميانگين مقادير كارايي فني، كارايي فني خالص و كارايي مقياس به ترتيب 777/0، 889/0 و 865/0 محاسبه گرديد. همچنين در اين تحقيق براي رتبه بندي مزارع كارا، از روش ابر كارايي استفاده شد كه بيشترين مقدار ابر كارايي به ترتيب به استانهاي گيلان، لرستان، تهران و همدان اختصاص داشت. مقايسه انرژي نهاده هاي مصرف شده توسط كشاورزان در توليد خيار نشان داد، كشاورزان در در مزارع كارا نسبت به مزارع ناكارا از نيروي كارگري، ماشينهاي كشاورزي و كودهاي شيميايي كمتر استفاده مي كنند و تنها مصرف سموم شيميايي در مزارع كارا بيشتر است. نتايج نشان مي¬دهد كه امكان مناسبي براي استفاده بهينه از نهاده¬ها جهت بهبود كارايي اقتصادي وجود دارد.