شبيه سازي سيلاب رودخانه بفراجرد با استفاده از نرم افزارهاي سامانه اطلاعات جغرافيايي (GIS)، HEC-RAS و HEC-GeoRAS

Simulation of river of Bafrajerd of Khalkhal city with using HEC-GeoRAS (GIS) and HEC-RAS software

عدم مديريت مناسب باعث شده كه سيل به عنوان يكي از مخرب ترين بلاياي طبيعي همواره خسارات جاني و مالي فراواني را به ويژه در ايران به بار آورد. آگاهي از تناوب و ميزان بزرگي اين پديده طبيعي و ساماندهي سيلابدشت دو گام اساسي در مهار و كنترل سيل جهت بهره برداري از اين منبع ارزشمند مي باشد. در اين تحقيق كاربرد مدل هاي GIS، HEC-GeoRAS و HEC-RAS در شبيه سازي سيلاب حوضه بفراجرد مورد بررسي قرار گرفت. بدين منظور ابتدا مقادير بيشينه سيل به ازاء دوره بازگشت هاي 5، 25 و 100 ساله محاسبه و با بهره گيري از نقشه هاي توپوگرافي، مدل TIN و DEM محدوده طرح در محيط نرم افزار GIS تهيه گرديد. پس از ترسيم مقاطع عرضي رودخانه در محيط نرم افزار HEC-GeoRAS و وارد كردن مقادير سيلاب برآورد شده به نرم افزار HEC-RAS، شبيه سازي سيلاب انجام گرفت. نتايج و خروجي هاي مدل HEC-RAS در شرايط جريان غير ماندگار براي چند مقطع تصادفي با كيلومتراژهاي 7969، 6869، 5064، 4023، 3368، 2443، 1296، 260 و 7 و دوره برگشت 5، 25 و 100 سال محاسبه گرديد. اين نتايج نشان داد، با افزايش سطح مقطع جريان، ارتفاع سطح آب كاهش و با افزايش دوره بازگشت سيل ارتفاع سطح آب در هر مقطع عرضي افزايش مي يابد. همچنين ملاحظه گرديد كه هرچه سطح مقطع جريان بزرگتر شود به همان نسبت سرعت آب در آن مقطع نيز كاهش مي يابد.