نقد فرماليستي مخزن الاسرار نظامي

مخزن الاسرار (خاتمه يافته در حدود ۵۷۲ ه.ق) كتابي است كه علاوه بر داشتن مقامي ممتاز در ادبيات تعليمي، به لحاظ فرم و فنون شاعري نيز جايگاهي دست نيافتني دارد. نظامي بي گمان شاعري فرم‌گرا و چيره دست در بيان هنري است و اين تسلط در جنبه هاي موسيقايي و بلاغت نظامي در مخزن الاسرار كاملا آشكار است و همين علتي است بر ماندگاري و برجستگي كتاب او در ميان انبوه منظومه هاي تعليمي است.در اين مقاله كوشيده ايم با استفاده از روش منتقدان صورتگرا، شگردهاي نظامي را در ايجاد برجستگي و آشنايي زدايي از زبان در مخزن الاسرار آشكار سازيم و شيوهٔ خاص او را در ايجاد فرمي منحصر به فرد نشان دهيم. بررسي ها ي انجام شده به طور خلاصه نشان مي‌دهد كه نظامي در مخزن الاسرار با استفاده از شگردها و هنرسازه‌هاي مختلف ادبي در صدد هر چه بيشتر غريبه ساز و شخصي كردن زبان و حتي ادبيات گذشته است تا اثر او علاوه بر ادبيت در مواجهه با آثار پيش از او نيز از برجستگي برخوردار باشد.