بررسي نقش نور در معماري مذهبي ايران و ژاپن، نمونه موردي:مسجد شيخ لطف الله اصفهان و كليساي نور اوزاكا

وجود نور در معماري از ويژگي ها بارز و مهم هر بنا مي باشد، تزئيني كه با كمترين هزينه نسبت به ساير عناصر بوجود آورنده يك اثر هنري، بيشترين نفوذ در ذهن و ديد هر بيننده را دارد، نور با تلفيق با ساير عناصر، نمايشي زيبا و شگرف را پديد مي آورد. در اين مقاله ابتدا به برخي از خصوصيات نور و همچنين عناصر كاربردي نورگيري در معماري سنتي پرداخته شده است و سپس بر اساس شواهد در معماري به مقايسه اجمالي دو بنا از نظر كاربرد نور و نيز اثر بخشي آن در القاي حس معنويت و روح بخشي به فضاهاي معنوي صورت گرفته است، در اين مقاله از روش تحقيق توصيفي و تحليلي كه ذيل پژوهش هاي كيفي قرار مي گيرد، استفاده شده است و همچنين سعي شده است كه با معرفي عناصر كاربردي نور در معماري سنتي از جمله سايه بان، سرداق، شباك، پنجره هاي مشبك و... و نيز با تحليل دو بناي كليساي نور اوزاكا و مسجد شيخ لطف الله اصفهان از منظر كاربردهاي نور در ايجاد حس حضور و اثر بخشي فضاهاي معنوي و مذهبي، مي توان به اين نتيجه رسيد كه با وجود تفاوتهاي زيادي كه در تزئينات، فرم معماري و تفاوت فرهنگي كه وجود دارد، هردو مكان داراي بعد عرفاني-روح بخشي هستند و نور بعنوان راهنما و راهبر، بيننده را از ابتداي راه به سمت خواستگاه و هدف نهايي معطوف مي دارند، همچنين با استفاده از تضاد و پارادوكس در تاريكي ها و روشنايي ها و استفاده از مصالح متضاد، حس معنوي حضور و اثر بخشي را به بيننده القا مي نمايد.