نقش منازعات قومي و نژادي در منازعات جهان اسلام

واگرايي قومي مفهوم فرهنگي است. نظام فرهنگي در كشورهاي اسلامي، تركيبي از فرهنگ مدرن و اسلامي در مدار قوميت مي‌باشد. قوم‌مداري نقش برجسته در واگرايي‌هاي مسلمين در تاريخ و در جهان معاصر داشته و دارد. براي تحليل اين موضوع سعي گرديد نخست هويت تركيبي نظام فرهنگي كشورهاي اسلامي الگوسازي گرديده و جايگاه محوري قوميت در آن‌ نشان داده شود. آنگاه نقش قوميت در واگرايي مسلمين در تاريخ رديابي شده است، پس از تمهيد چنين مقدمات نظري و تجربي، نقش قوميت در واگرايي امروز جهان اسلام با تمركز بر سه عامل اصلي: «نظام‌هاي سياسي سلطنتي و دموكراتيك»، «دخالت قدرت‌هاي بيگانه» و «ايدئولوژي‌هاي قومي فرقه‌اي گروهك‌هاي تروريستي تكفيري»، تحليل گرديده و بر مبناي استنتاج منطقي از مجموع مباحث به ‌منظور عبور از وضعيت موجود، ضرورت بازگشت به اسلام ناب يعني محوريت يافتن فرهنگ اسلام در جوامع اسلامي به‌خوبي منطق سازي شده است.