آسيب شناسي تاريخ نگاري هنر ايران در كتب خارجي و ايراني

تاريخ هنر ، دانشي نوپاست. تاريخ نگاري سنتي هنر كه در گذشته با در نظر گرفتن خط سير تاريخي به سرنوشت طبقات خاصي از جامعه مي پرداخت و به نخبه گرايي تمايل داشت، اكنون به طور گسترده دچار تحول شده است. ظهور مكاتب مختلف در تاريخ نگاري نوين، نتيجه تلاش متفكران اين علم براي تبديل آن به دانش موثر در زندگي انسان است. تاريخ هنر نوين يعني توجه به پيوند هنر با سرگذشت اجتماعي و فرهنگي انسان ها همراه با بررسي جريان هاي ديني، سياسي، اقتصادي، علمي و ادبي. در ايران، كتاب هاي تاريخ هنر در ميان اصحاب هنر از محبوبيت ويژه اي برخوردارند و شايد بيش از كتاب هاي ديگر هنري، محل رجوع صاحب نظران باشند. اما متأسفانه با وجود اهميت داشتن جايگاه هنر ايران، معدودي ازتاريخ نگارانِ داخليِ اقدام به نگارش در باب هنر ايران نموده اند و حتي كتب منتشر شده خارجي نيز به فراخور موضوع، بخش كمي را به هنر ايران اختصاص داده اند. از طرفي، بررسي هاي كتب تاريخ هنر غربي حاكي اين مطلب است كه سير تاريخ نگاري هنر با تحولات و تغييرات كمّي و كيفي زيادي همراه بود است. اين موضوع، زمينه اي براي ايجاب اين سوال فراهم مي نمايد كه آيا كتب تاريخي در باب هنر ايران نيز مي تواند مورد خوانش، بازبيني و آسيب شناسي قرار بگيرد؟ اين پژوهش با رويكرد توصيفي – تحليلي ضمن بررسي آسيب هاي موجود برآن است با مشخص نمودن نقاط ضعف، در براندازي چالش ها و موانع بر سر تاريخ نگاري هنر مفيد واقع گردد. نتايج تحقيق، نواقص محتوايي و روش شناختي اين كتاب ها را آشكار مي كند كه خود مي تواند بعلت پيچيدگي هاي هنر ايراني باشد كه تاريخ نگار ايراني و خارجي را سردرگم ساخته است.