روان سلامت در انديشه مولوي

مولوي به لحاظ وجود شناختي، روان آدمي را ركن شخصيت وي دانسته و معادل حقيقت، واقع، باقي و نوراني معرفي مي‌كند كه متصل به منبع لايزال حضرت حق مي‌باشد در مقابل بدن او را مجاز، ظاهر، سطحي، مصنوعي، فاني و غيرحقيقي مي‌داند كه همواره گرفتار كون و فساد است. به لحاظ معرفت‌شناختي روان آدمي را حقيقت بين، واقع‌شناس، جام جهان‌نما، منبع قابل اعتماد، تكيه‌گاه مطمئن معرفي مي‌كند و تن آدمي را، تاريك، خطا كار ، ظاهربين، غيرقابل اعتماد و ره‌زن معرفي مي‌كند. از اين روي توصيه موكد و مكرر وي در آثارش بر توجه به جان و روان بجاي تن و مراقبت از آنها مي‌باشد. وي مؤلفه‌هاي سلامت روان را؛ عشق، مثبت انديشي، اميد، سازگاري شخصيت، رهايي از بندگي تن، ژرف نگري، هم‌نشيني و همراهي با خردمندان، خلاصي از شهوات، دوري از گناه و اتصال يه مبدأ متعال مي‌داند. مولوي براي بيان ويژگي‌هاي روان و شاخصه‌هاي سلامت از زبان تمثيل و استعاره استفاده مي‌كند چه آنكه استعاره مفهومي كمكي براي تبيين مفاهيم سخت و ديرياب در جهان هستي است و اگر استعاره نبود بسياري از حقايق عالم، از قبيل زيبايي، عشق، احساسات، ارزش‌ها و بسياري از حقايق عرفاني، ديني و يا فلسفي غيرقابل بيان باقي مي‌ماند.