برخي عوامل معنوي تهديد كنندۀ حوزۀ سلامت

در آمـوزه‌هاي ديني علل و عوامل حفظ و پايداري، نيز عوامل تهديد كنندۀ حوزۀ سلامت و امنيت زندگي افراد، بسيار فراتر از عوامل مادي است. قدرت و حتميّت تأثيرگذاري عوامل معنوي تهديد كننده به دليل حاكميت نظام عليّت قابل انكار نيست؛ زيرا بازتاب رفتار و عمل افراد همواره در چارچوب نظام علي و معلولي و كنش و واكنش گريزناپذير است و مقولۀ سلامت و امنيت افراد و گره خوردن آن با رفتار و عمل نيز از ضرورت‌هاي همين نظام است. تهديدات ياد شده، گرچه از رفتار و عمل نادرست فرد و جامعه ناشي مي‌شوند، ولي آثار و نتايج آن‌‌ها همانند عوامل مادي، قابل مشاهده و محسوس نيستند و به استناد روايات اهل بيت در تقابل مخرّب با امنيت و سلامتي فرد و جامعه قرار داشته و كاملاً تأثير حقيقي و قطعي به جاي مي‌گذارند. با الهام از اين گونه روايات، رفتار و عملكرد افراد مسلمان در جهت حفاظت از سلامت و پيشگيري از بيماري‌‌ها و آسيب‌‌ها به ضرورت بايد ناظر بر هر دو جنبۀ از عوامل مادي و معنوي باشد. از اين رو، با حوزۀ جديد و متفاوتي از مفهوم سلامت و تهديدهاي آن روبرو هستيم كه تنها با اعمال مراقبت‌هاي بهداشتي و پيش گيرانه و يا درمان‌هاي پزشكي قابل كنترل نيست، بلكه نيازمند ايجاد تحول و تغيير در شناخت و نگرش، نيز كنترل رفتار در چارچوب آموزه‌هاي ديني است و پاي‌بندي به الزامات فقهي و كلامي نقش مهمي در اين زمينه ايفا مي‌كند.