مدخلي بر رهيافت نقادانه در بازي‌هاي رايانه‌اي

رشد توليد و اشاعه بازي‌هاي ديجيتالي در قالب‌هاي گوناگون به عنوان «صنعت سرگرمي» و «نظام آموزش» فرصت تأمل و نگاه نقادانه را از «بازيگران» گرفته است! فقدان رويكرد نقادانه به بازي‌هاي ديجيتال راه را براي افزايش ميزان آسيب‌هاي نوين فراهم نموده است. كاربست الگوهاي نقادانه در بازي‌ها، به عنوان پديده‌اي فرهنگي و فناورانه، راهكاري مؤثر و مناسب براي افزايش سطح آگاهي و فهم جنبه هاي مختلف بازيها است. بازي بنا به تعريف، ساختاري «نظام‌مند» و متشكل از اجزاء است كه هر جزئي با جزء ديگر همكنشي دارد و برآيندِ اين همكنشي، الگويي است با تأثير متفاوت نسبت به هر يك از اجزاء. بازيگر در چارچوب چنين ساختاري به تجربه اي متفاوت از كنش‌مندي در ذهن و زندگي دست مي‌يابد. در الگوي تحليل و نقد بازي در مقامِ يك متن هنري، ناقد از منظري هنري و به طور مشخص، از نقد ادبي و سينمايي در بررسي و نقد و تحليل خويش سود مي‌جويد. مطابق اين الگو با شيوه اي از توليد هنري روبروييم كه شبيه‌سازنده است و بازيگر در مقام «كاربر» در نوعي فرايند «تعاملي» وارد مي‌شود. در الگوي مبتني بر بازشناسي ساختار بازي، به بازي همچون ساختاري نظام‌مند و پويا، مبتني بر اطلاعات كه به اجزايي اصلي و فرعي قابل تفكيك و تجزيه است، نگاه مي‌شود. در الگوي نقد تطبيقي، با تلفيق دو حوزۀ نظريه ادبيات و فلسفه از يك سو و فناوري نرم‌افزار رايانه و طراحي بازي ويدئويي از سوي ديگر از رهيافت «تطبيقي» استفاده مي‌شود. در اين الگوها با طرح سؤالات كلي و بنيادين، كوشش مي‌شود پاسخي درخور براي سؤالاتي از اين دست فراهم شود: وقتي بازيگران در جريان بازي ديجيتالي وارد مي‌شوند دقيقاً چه اتفاقي شكل مي‌گيرد؟ و بدين واسطه، چگونه به بهره مندي، بسط و بازنگري نقش خود در فهم و رابطه با ديگر اشكال «بيان/اظهار انساني» جامه عمل مي‌پوشند.