نقد و تحليل ساختاري و محتوايي زبان فارسي2 متوسطه دورۀ دوم

كتاب درسي يكي از رسمي‎ترين و مطمئن‎ترين مراجع علمي براي تدريس در نظام آموزشي است. در برنامه‏ريزي‎هاي آموزشي نيز درس‎هاي زبان و ادبيات فارسي از درس‎هاي اساسي و تأثيرگذار به شمار مي‏رود. اين درس‎ها زيربناي آموزش هستند و نقش مستقيمي در درك و فهم ساير درس‎ها دارند. در اين ميان درس زبان فارسي اهميت بيشتري دارد. بي‏توجهي به اين درس تأثيرات نامطلوب و آسيب‎هاي جبران‎ناپذيري بر روند تعليم و تربيت دارد. كتاب‎هاي آموزشي مربوط به زبان و ادبيات فارسي در دورۀ متوسطه اهميت فوق‎العاده‎اي دارد، بااين‌وجود در طراحي و تأليف اين كتاب‎ها ضعف‎ها و كاستي‎هاي فراوان مشاهده مي‏شود. اين كاستي‏ها در جذب دانش‎آموزان و پيشرفت تحصيلي آنان تأثيرات نامطلوب دارد؛ ازجمله مواردي كه در اين مختصر مي‎توان به آن اشاره نمود: ناهماهنگي بين كتاب‎هاي درسي در مواردي هم چون رسم‌الخط و رعايت نكردن نكات مطرح‌شده در كتاب زبان فارسي در كتاب‎هاي ديگر، مطرح كردن درست و غلط، تجويزي بودن مباحث دستوري به‌جاي توصيف، عدم توجه به نيازهاي مخاطب، كاربردي نبودن برخي مطالب، تكرارهاي خسته‌كنندۀ برخي مباحث دستوري، كاربرد نامناسب تصاوير، بهره گرفتن از منابع قديمي و بي‌توجهي به دانش‎هاي روز. در اين مقاله به جهت اختصار تنها كتاب زبان فارسي2 متوسطه (دورۀ دوم) در دو حيطۀ ساختاري و محتوايي نقد و بررسي شده است. نگارنده حدود بيست سال زبان فارسي را در دبيرستان‎ها و هنرستان‎هاي كار و دانش با سطوح مختلف تدريس نموده است و با نقد و بررسي مباحث و شيوۀ چينش مطالب اين كتاب و مطابقت آن با ساير كتاب‎هاي درسي سعي دارد به تبيين كاستي‎هاي موجود در زواياي گوناگون اين كتاب بپردازد و حاصل تجربيات چندين سالۀ خود را به‌عنوان راهكارهاي كاربردي و مفيد ارائه دهد. انعكاس اين مباحث به مؤلفان كتاب‏هاي درسي نواقص و معايب موجود را كاهش خواهد داد.