تحليل تخيل‌شناختي داستان گيله‌مرد برپايه‌ي نمادهاي روزانه و شبانه‌ي ديدگاه ژيلبر دوران

هدف اين پژوهش، بررسي عنصر تخيل در داستان گيله‌مرد است. مبناي مؤلفه‌هاي تخيل برپايه‌ي ديدگاه تخيل شناختي ژيلبر دوران؛ يعني نمادهاي تصاوير تخيلي منظومه‌ي روزانه‌ي اين نظريه‌پرداز بوده ‌است. از ديد دوران گذر زمان وحشت‌آفرين است؛ پشت هر ترسي، «ترس از مرگ» وجود دارد و پشت هر مرگي ترس از زمان. زمان خود را به‌وسيله‌ي تصاوير نمايان مي‌سازد و صورت‌هاي زماني يا نمادهاي منفي‌اند يا مثبت روزانه و شبانه. نتايج نشان داد كه در شكل‌گيري تصاوير تخيلي گيله‌مرد، جلوه‌ها و نمادهاي صورت‌هاي منفي زماني منظومه‌ي روزانه، به‌ويژه ريخت حيواني بسامد بالايي دارند. اين ريخت بيشتر به‌شكل حيوان‌پردازي در تصاوير تخيلي اين اثر، نمود يافته است. نمادهاي تاريكي پس از صورت زماني حيواني بيشترين سهم را در القاي ترس شخصيت‌ها با تصاويري سياه و تيره ايفا مي كنند اين نمادهاي روزانه‌ي منفي براي القاي فراوان‌تر وحشت و ترس، بيشتر به‌صورت تركيبي و سوار بر يكديگر آمده‌اند. كاركرد نمادهاي جداكننده، تماشايي و عروجي از منظومه‌ي روزانه‌ي مثبت بسيار اندك و بي‌تأثير است. مي‌توان نتيجه گرفت، بر پايه‌ي ديدگاه ژيلبر دوران، زمان و مرگ از مقوله‌هاي رايج نزد بزرگ علوي و نشانگر ترس و وحشت در ذهنيت او است.