مطالعه اي بر مشخصات كيفي كلاسترهاي شني تشكيل شده در يك رودخانه دائمي (مطالعه موردي: رودخانه شلمان­رود گيلان)

بستر رودخانه ها درمناطق كوهستاني اغلب از سنگ دانه هاي درشت دانه اي تشكيل شده است،كه ابعاد آنها در يك محدوده وسيع تغيير مي نمايد. برخورد جريان آب در رودخانه همراه با وجود سنگ دانه هاي با ابعاد متفاوت منجر به تشكيل ساختارهاي باثباتي از سنگ‌دانه هاي قرار گرفته در كنار يكديگر در بستر رودخانه ها مي شوند كه به عنوان كلاستر مشهور مي باشند. كلاستر ها از جهات گوناگوني مانند انتقال بار بستر، الگوي مرتب سازي رسوبات و تنوع زيستي در بستر رودخانه مهم و تاثيرگذار مي باشند. عليرغم اهميت شايان توجه اين نوع ساختار بستر، تحقيقات در اين زمينه در داخل كشور بسيار محدود است و نياز به مطالعه در اين زمينه به شدت احساس مي شود. در اين مطالعه، به بررسي ساختارهاي كلاستري تشكيل شده در يكي از رودخانه هاي دائمي شمال كشور (شلمان‌رود) پرداخته شده است. بررسي‌هاي ميداني حاكي از آن است كه در اين رودخانه سه دسته كلي كلاسترهاي خطي، مثلثي‌شكل و لوزي‌شكل تشكيل شده اند. كلاسترهاي مثلثي در رودخانه مذكور تعداد بيشتري را نسبت به كلاستر هاي خطي و لوزي به خود اختصاص داده است. همچنين مشاهده شد كه تعداد سنگ دانه هاي تشكيل دهنده كلاسترهاي لوزوي به طور متوسط از كلاسترهاي مثلثي و خطي بيشتر است. بررسي نحوه تغييرات قطر متوسط سنگ دانه هاي تشكيل دهنده كلاسترها در مقايسه با تعداد سنگ دانه هاي تشكيل دهنده آنها حاكي از اين واقعيت است كه هيچ نظم و رفتار خاصي را نمي توان مشاهده نمود