عينيت در معرفت ديني از نظر جاناتان ادواردز و علامه فيض كاشاني

اين مقاله به بررسي مسأله عينيت در معرفت ديني، يعني تعامل ميان نظر و عمل در دين، از نظر جاناتان ادواردز و فيض كاشاني، دو الهيدان مسيحي و اسلامي مي­پردازد. بررسي آثار آنها نشان مي­دهد كه دغدغه مهم آنها عينيت بخشي و تحقق آموزه­هاي ديني بود. آنها با ترسيم اقسام معرفت، با وجود اعتقاد به معرفت عقلاني، عقل صرف بشري را تنها عامل شناخت معرفي نمي­نمايند، بلكه معرفت عقلاني را وابسته به تاثيرپذيري و تصديق قلبي انسان بواسطه لطف و افاضه پروردگار دانسته و معرفت قلبي را معرفتي متعالي مي­دانند كه بيانگر حقيقت معارف بشري است. خصوصيت بارز معرفت قلب در نزد ايشان ايجاد اتحاد و پيوستگي ميان معارف و آگاهي­هاي انساني و ايجاد التزام عملي در زندگي مومنين مي باشد. اما كاركرد عينيت بخشي به معرفت ديني در شرايط كنوني جامعه ما به معناي سنخيت اعتقادي و التزام عملي ميان قول و عمل مومنين، ضررورتي است كه جامعه ديني ما را هر چه بيشتر از ظاهرگرايي و رياكاري دور ساخته و متوجه بطن و درونمايه دين مي­سازد.