تحليل رويكردها، ويژگي ها و زمينه پيدايش انگاره شهر اسلامي

شهر اسلامي با وجود مفهوم سهل و ممتنع ظاهري آن, از جمله مناقشه آميزترين مفاهيم مورد مطالعه در حيطه نظام هاي مربوطه از جمله معماري, شهرسازي و تاريخ هنر است. گذشته از نظرياتي كه در رد يا تاييد اين مفهوم ارائه شده اند, پژوهش هاي بسياري به مطالعه چيستي شهر اسلامي و مفاهيم مشابه چون شهر خاورميانه اي, شهر عربي-اسلامي, شهر مسلمانان و ... پرداخته و با بررسي اجزاي تشكيل دهنده و ويژگي هاي آن، در پي ارائه تعريفي مشخص از آن بوده اند. به تبع تاريخچه و علل پيدايش و رواج اين اصطلاح و ناشي از ديدگاه هاي پژوهشگران ابتدايي اين انگاره، شهر اسلامي از ابتداي ظهور و بروز در مطالعات مربوطه همواره متأثر از مسائلي بوده كه به شكل گيري يك كليشه از آن منتج شده است و بر اساس اين كليشه و انگاره ادعايي، امكان پذيري استفاده از آن در شهر معاصر مورد ترديد قرار گرفته است. پژوهش حاضر كه با مطالعه اسنادي و با استفاده از مهم ترين منابع مربوطه انجام پذيرفته ، ضمن مطالعه ريشه هاي شكل گيري انگاره شهر اسلامي، مسائل و مشكلاتي را كه منتج به ارائه مفهومي كليشه اي از آن شده است را مورد بررسي و تحليل قرار داده و در انتها پيشنهاداتي را براي تبيين مفهوم شهر اسلامي در دوره معاصر ارائه مي دهد