بررسي اسم‌هاي مركب داراي ساختار «اسم1 (و) اسم2» در زبان فارسي براساس نظريه آميزش مفهومي

واژه‌هاي مركب به‌لحاظ ساختاري و معنايي همواره موردتوجه پژوهشگران حوزه صرف بوده‌اند. تلاش‌هايي كه براي دسته‌‌بندي اين واژه‌ها انجام شده نيز مؤيد همين توجه است. اما به‌دليل تنوع واژه‌هاي مركب و روابط گوناگوني كه ميان اجزاء سازنده آنها وجود دارد، طبقه‌بندي‌هاي موجود براي توصيف جامع آنها كافي نيست و نمي‌توان تمام واژه‌هاي مركب را در اين طبقه‌ها گنجاند. در پژوهش حاضر با اتخاذ رويكردي شناختي و با‌استفاده‌از نظريه آميزش مفهومي، قصد داريم به بررسي اسم‌هاي مركب داراي ساخت «اسم1(و)اسم2» بپردازيم و اين اسم‌ها را باتوجه‌به فرايند‌هاي شناختي خاصي كه براي مفهوم‌پروري‌هايشان در ذهن گويشوران اتفاق مي‌افتد موردبررسي قرار دهيم. به‌اين‌منظور اسم‌هاي مركب جمع‌آوري‌شده از متون نوشتاري و گفتاري فارسي امروز در قالب نظريه آميزش مفهومي موردبررسي قرار گرفته‌اند. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهند كه به‌رغم تفاوت‌هاي ظاهري ميان اين اسم‌ها، تمام آنها براساس طرح‌واره يگانگي برآمده از شناخت كالبدي شكل گرفته‌اند و تنها تفاوتشان در ميزان تركيب‌پذيري اجزاء سازنده و درجه عيني يا ذهني بودن اين تركيب‌هاست. براين‌اساس مي‌توان اسم‌هاي مركب را به‌شكل پيوستاري از عيني‌ترين تا ذهني‌ترين و از بيشترين تا كمترين ميزان تركيب‌پذيري اجزاء مرتب كرد.