بررسي اشكالات زباني سفرنامه‏ي اول مظفرالدين شاه قاجار

با توجه به اين كه قرن سيزدهم و دوره‏ي حكومت قاجارها دوره‏ي آغاز تجدد و نوگرايي در كشور به حساب مي‏آيد، نه تنها سياست و اجتماع بلكه فرهنگ و ادبيات نيز در نوع خود از آثار اين تجدد بركنار نماند و تحولات چشمگيري را شاهد بوده‏ است. آغاز نهضت ساده نويسي فارسي به نوعي با روي كار آمدن سلطنت قاجارها به خصوص از دوره‏ي سلطنت ناصرالدين شاه به بعد و مشروطه پيوند خورده است. هر چند بسياري از آثار اين عصر از نظر ادبي چندان قابل توجه نيستند، با اين وجود نمي‏توان تأثيرات زباني اين آثار را بر روي نثر معاصر ناديده انگاشت. پژوهش حاضر با بررسي يكي از آثار نوشته شده در اين عصر يعني سفرنامه‏ي اول مظفرالدين شاه، اشكالات زباني اين اثر را مورد بررسي قرار داده و به اين نتيجه دست يافته است كه اين اشكالات در تمام مقولات كلمه شامل اسم، فعل،‌ صفت، حرف و قيد چه از نظر صرفي و چه از نظر نحوي كم و بيش موجودند. اشكالاتي كه اگرچه بخشي از آن‏ها از مختصات نثر عصر قاجار است، تعداد عمده‏اي از آن‏ها ويژه‏ي نثر مظفرالدين شاه است كه سبك شخصي او را رقم مي‏زند.