تلفيق اسطوره و عرفان در داستان زال با نگاهي به منطق الطير عطار

بدون شك هيچ مأخذ و اثري را نمي توان سراغ گرفت كه بيشتر و بهتر از شاهنامه فردوسي منعكس كننده عناصر اصيل فرهنگ و تمدن ملت سرافزار و پرافتخار ايران باشد. زال يكي از شخصيتهاي تأثير گذار در ظهور و بروز صحنه ها و حوادثي است كه حاصل و عامل پيدايش ساختار گران بار فرهنگي ما در شاهنامه است. استاد فرزانه طوس نقش پرخير و بركت او را در تلفيقي از اسطوره و عرفان به تصوير كشيده است. فردوسي در ترسيم شخصيت اسطوره اي او، راز و رمزهايي را معمول داشته كه با عرفان پيوندي تنگاتنگ مي يابد. اين مقاله پيوند بنيادين زندگي زال و چارچوب ساختاري رسالت او را در شاهنامه با آنچه عرفان نظري و عملي خوانده مي شود به اثبات مي رساند تا محقق دارد كه اصولاً تمدن و فرهنگ اين قوم سرافراز را بدون اينكه وامدار ديگران باشد، شالوده اي متين، مبتني بر ديدگاهي عارفانه و عالمانه سازماندهي مي كند.