نقدي بر قدرت خلق پول در بانك داري متعارف به سوي استقرار يك الگوي پولي مطلوب در اقتصاد اسلامي

دريافت و پرداخت بهره پولي و همچنين خلق اعتبار، دو مشخصه بارز نظام بانك داري متعارف تلقي مي شوند. نمي توان بدون ملاحظه قدرت خلق اعتبار و بهره پولي، از سالم سازي و يا اصلاح نظام بانكي سخن گفت. بانك داري مبتني بر ذخيره جزئي با تركيب اين دو مشخصه به خلق درآمد براي خود اقدام مي كند. در اين مقاله تلاش شده است ازطريق نقد و بررسي اين دو مشخصه نظام بانكي، چارچوب نظري و پايه براي استقرار نظام پولي مطلوب در اقتصاد اسلامي معرفي شود. در نظام بانك داري متعارف، مبتني بر اصل ذخيره جزئي، بانك بدون اين كه قدرت خريد خود را انتقال دهد، ازطريق ايجاد و خلق اعتبار به خلق قدرت خريد اقدام مي¬كند. نتيجه اين عمليات، كه مي توان آن را اصطلاحاً «خلق پول از هيچ» ناميد، تخليه جامعه از پول و انتقال مالكيت آن به بانك خواهد بود. در مقاله حاضر، موضوع مذكور مورد بررسي قرارگرفته است. همچنين رويكرد متعارف بانكداري ذخيره اي كه برفرض شروع عمليات خلق پول از سپرده گيري و سپس وام مبتني است، موردنقد قرارمي گيرد. اگر شبكه بانكي بدون نياز به سپرده اوليه قادر به خلق پول باشد، آن وقت ابزار سياست پولي ناكارا خواهند بود. مطالعه تجربه بانك داري در ايران، تأييد كننده ديدگاه مذكور مي باشد. براساس يافته هاي اين تحقيق، براي استقرار نظام پولي مطلوب اسلامي، ضروري است قدرت خلق پول از شبكه بانكي سلب شود.